Nowy numer 42/2019 Archiwum

Z Górnego Śląska dalej na zachód

„Śladem zasypanej w latach pięćdziesiątych drogi wodnej poprowadzono w centrum Gliwic Drogową Trasę Średnicową, oddaną do użytku w roku 2016” – pisze Przemysław Nadolski, autor świeżo wydanej książki.

Publikacja „Dzieje Kanału Kłodnickiego i Gliwickiego” to pierwsza całościowa monografia obu kanałów, przygotowana na bazie archiwaliów polskich i niemieckich, bogato ilustrowana zdjęciami pozyskanymi z różnych źródeł. Na uwagę zasługują zwłaszcza fotografie tych dróg wodnych, jakie wydawca – Muzeum w Gliwicach – nabył za granicą. Kanał Kłodnicki, inwestycja państwa pruskiego, wybudowany został na przełomie XVIII i XIX wieku.

Zaczynał się w Głównej Sztolni Dziedzicznej w Zabrzu i prowadził w kierunku Odry i dalej w głąb Prus. Była to pierwsza duża droga wodna na Górnym Śląsku, a zarazem jeden z najważniejszych kanałów w ówczesnej Europie. Transportowano nim m.in. węgiel z zabrzańskiej kopalni „Królowa Luiza” oraz z kopalni „Król” w Królewskiej Hucie do Gliwic i dalej na zachód. Jego znaczenie zmalało dopiero w wyniku uruchomienia linii kolejowej, łączącej Gliwice z Wrocławiem i Mysłowicami w połowie lat 40. XIX wieku. Z kolei Kanał Gliwicki (wcześniej nazywany Kanałem Górnośląskim i Kanałem Adolfa Hitlera) oficjalnie został oddany do użytku w grudniu 1939 roku.

Jego trasę wyznaczono w większości w linii przebiegu dawnego Kanału Kłodnickiego, ale była to całkowicie nowa konstrukcja. Pierwotnie miał być połączony z planowanym kanałem Odra–Dunaj–Łaba, ale projekt nie został zrealizowany. Droga wodna Kanału Gliwickiego, zaczynająca się w Łabędach, liczyła prawie 41 kilometrów i stanowi unikatowe dzieło hydrotechniczne czasów międzywojennych. Jej otwarcie spowodowało likwidację dawnego portu rzecznego na kanale, znajdującego się w śródmieściu Gliwic. Reprodukcja pocztówki z tym portem, z ok. 1915 roku, znalazła się na okładce publikacji. W książce czytamy także, iż po wojnie dobry czas dla Kanału Gliwickiego trwał do końca lat 70. XX wieku. Później odezwały się PRL-owskie zaniedbania, potem była zapaść związana ze zmianami ustrojowymi po roku 1989 i dopiero w ostatnich latach, w dużej mierze dzięki środkom unijnym, rozpoczęto stopniową modernizację.

„Gdyby nie Kanał Kłodnicki i powstała równocześnie z nim huta żelaza, to Gliwice pozostałyby prowincjonalnym miasteczkiem, jakim były do końca XVIII wieku (…). Swoisty korytarz transportowy, którym biegł Kanał Kłodnicki, funkcjonuje zresztą do dziś. Śladem zasypanej w latach pięćdziesiątych drogi wodnej poprowadzono w centrum Gliwic Drogową Trasę Średnicową, oddaną do użytku w roku 2016. Tak więc można by (może z pewną przesadą) uznać, że początki DTŚ na jej gliwickim odcinku datują się od końca XVIII wieku. Historia zawsze ma mniejszy lub większy wpływ na to, jak żyjemy dzisiaj” – podsumowuje Przemysław Nadolski. Przemysław Nadolski, Dzieje Kanału Kłodnickiego i Gliwickiego. Wstęp Grzegorz Krawczyk, Damian Recław, Muzeum w Gliwicach, Gliwice 2018. Książka do nabycia w Willi Caro, ul. Dolnych Wałów 8a, oraz w Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej, ul. Dolnych Wałów 3. Dziękujemy Muzeum w Gliwicach za udostępnienie archiwalnych zdjęć.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL