Nowy numer 42/2019 Archiwum

Dyżurna ratowniczka

Jest obecna niemal w każdej z naszych świątyń. Dlaczego żyjąca w III w. dziewica i męczennica trafiła na Śląsk i jest nam tak bliska?

Największą popularność św. Barbara zawdzięcza przeświadczeniu, że chroni od nagłej, niespodziewanej śmierci i że jej wstawiennictwo pozwala zakończyć życie, będąc pojednanym z Bogiem. Ale jej niezwykły życiorys splótł się z zapotrzebowaniem Kościoła pierwszych wieków na popularyzację powszechnej drogi do świętości. Niewątpliwe istotny był też fakt konfliktu rodzinnego na tle religijnym z drastycznym finałem: śmierć z ręki ojca. W osobie św. Barbary mamy obraz poganki, która po przyjęciu chrześcijaństwa broni życiowych wyborów nawet wobec najbliższych.

Ze szczytu wieży do kopalni

Choć jej żywoty znała cała Europa, pozostają jedynie legendami. Wątpliwość co do historyczności św. Barbary spowodowała jej wykreślenie z „Martyrologium Romanum” w 1969 r. Według podań hagiograficznych, Barbara była córką bogatego poganina Dioskura z Heliopolis w Bitynii.

Odznaczała się zdolnościami i niespotykaną urodą. Ojciec wysłał ją na naukę do Nikomedii. Tam zetknęła się z chrześcijaństwem. Korespondowała ze znanym filozofem i pisarzem Orygenesem z Aleksandrii. Pod jego wpływem przyjęła chrzest i złożyła ślub czystości. Dioskur nie potrafił się z tym się pogodzić. Pragnąc za wszelką cenę odwieść córkę od wiary i wydać za mąż, uwięził ją w wieży i głodził. Barbarze objawił się tam anioł z kielichem i Hostią. Wkrótce potem rozwścieczony ojciec pozbawił Barbarę życia, ścinając jej głowę mieczem. Został za to ukarany nagłą śmiercią, poniesioną od pioruna. Wydarzenia te miały miejsce ok. 306 r. W nawiązaniu do nich w ikonografii św. Barbara ukazywana jest z wieżą, w której była więziona (wieża ma zwykle 3 okienka, które miały przypominać prawdę o Trójcy Świętej) oraz mieczem, od którego zginęła. W ręku trzyma kielich i Hostię – symbole Eucharystii.

Pierwsze ślady kultu św. Barbary w Kościele wschodnim pochodzą już z IV w. Na zachodzie oddawano jej cześć od VII w. Dynamiczny rozkwit to średniowiecze i czas wypraw krzyżowych. Wtedy powstawały liczne utwory poświęcone męczennicy. W kalendarzu liturgicznym jej wspomnienie przypadało 4 lub 16 grudnia. Teksty liturgiczne o św. Barbarze spotykamy od końca XI w. Do spopularyzowania legendy o św. Barbarze przyczynili się poprzez swoje dzieła Szymon Metafrast (na wschodzie pod koniec X w.) i Jakub de Voragine (na zachodzie w XIII w.). W średniowieczu czczono ją w gronie najbardziej popularnych 14 świętych wspomożycieli, którzy „pełnili stały dyżur ratowniczy nad światem”. Stała się bliska ludziom uprawiającym niebezpieczne zawody narażające na śmierć, zwłaszcza mające styczność z żywiołami. Za opiekunkę obierali ją górnicy, marynarze na morzu i wodach śródlądowych, murarze, architekci, ludwisarze, kowale, więźniowie, artylerzyści i minerzy.

W Europie i w Polsce św. Barbarę szczególnie upodobały sobie środowiska górnicze. Dlatego nie dziwi dynamiczny rozwój kultu na Śląsku od XIII w. Jego wyrazem są liczne wizerunki św. Barbary nie tylko w kościołach, ale i na terenie kopalń.

« 1 2 3 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL