Nowy numer 45/2018 Archiwum

Małgorzatka odkrywa tajemnice

Czy archeologowie natknęli się na fragmenty romańskiej, najstarszej w Bytomiu świątyni? Wykażą to badania murów odnalezionych głęboko pod posadzką. Łatwo nie jest, bo obecnie w tym miejscu stoi już trzeci kościół.

Wzgórze św. Małgorzaty to miejsce założenia pierwszego grodu bytomskiego. Wzniesienie opływane przez rzekę Bytomkę miało duże znaczenie militarne i stanowiło ważny punkt na szlaku handlowym między Wrocławiem a Krakowem. W połowie XII wieku wzniesiono tam murowany kościół, pierwszą świątynię chrześcijańską w tym mieście, a jego widok znajduje się na tympanonie Jaksy, najstarszym zachowanym tympanonie fundacyjnym w Polsce, pochodzącym z dawnego kościoła św. Michała Archanioła we Wrocławiu. Gród i świątynia zostały zniszczone w 1430 r. po zdobyciu Bytomia przez husytów. Kolejna wzmianka pochodzi dopiero z 1598 r. i potwierdza, że na wzgórzu stał już wtedy drewniany kościółek.

Odbudowany w drugiej połowie XVII wieku, po włączeniu go do parafii Wniebowzięcia NMP, przez kolejne dwa stulecie służył jako kaplica cmentarna, aż do rozebrania budowli, gdy groziła już zawaleniem. Nowa murowana świątynia, która stoi do dziś, została poświęcona w 1881 r. Kilka lat przed II wojną światową werbiści wybudowali obok kościoła dom misyjny, również pod wezwaniem św. Małgorzaty, a w 1940 r. parafia odzyskała samodzielność. W 2009 r. krakowska firma wykonała nieinwazyjne badania georadarowe, które wykazały trzy zmiany w podłożu w obrębie kościoła oraz jedną poza obiektem. Te wyniki stały się podstawą prac archeologicznych prowadzonych w świątyni przez archeologów z Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Badania prowadzone były najpierw na zewnątrz kościoła. Wykopaliska ukazały kamienną konstrukcję, a obok dziecięce groby wraz z okuciami trumien, pochodzące prawdopodobnie z XIX wieku. Natrafiono także na krzyżyki, ceramikę (najstarszą z XII–XIII wieku) oraz średniowieczne i nowożytne monety. Następnie prace przeniosły się do wnętrza kościoła. Nie sposób doszukać się tam choćby kawałka posadzki, bo całą powierzchnię zajmują wykopaliska. – W przedsionku udało się odkryć fundamenty pod budowę obecnego kościoła. Pomiędzy nimi są pochówki, przecięte przez te fundamenty. Natomiast przy ołtarzu ukazała się kamienna konstrukcja, być może związana z budową wcześniejszego, barokowego kościoła drewnianego. Przypuszczamy, że mogła być to podbudowa pod barokowy ołtarz – tłumaczy Ewelina Imiołczyk, adiunkt Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Jak dodaje, pochówki dziecięce zostały odnalezione również w samym środku kościoła.

« 1 2 »
oceń artykuł

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zapisane na później

Pobieranie listy