Wzgórze św. Małgorzaty to miejsce założenia pierwszego grodu bytomskiego. Wzniesienie opływane przez rzekę Bytomkę miało duże znaczenie militarne i stanowiło ważny punkt na szlaku handlowym między Wrocławiem a Krakowem. W połowie XII wieku wzniesiono tam murowany kościół, pierwszą świątynię chrześcijańską w tym mieście, a jego widok znajduje się na tympanonie Jaksy, najstarszym zachowanym tympanonie fundacyjnym w Polsce, pochodzącym z dawnego kościoła św. Michała Archanioła we Wrocławiu. Gród i świątynia zostały zniszczone w 1430 r. po zdobyciu Bytomia przez husytów. Kolejna wzmianka pochodzi dopiero z 1598 r. i potwierdza, że na wzgórzu stał już wtedy drewniany kościółek.