• facebook
  • rss
  • Głos z Górnego Śląska

    Rada Społeczna przy Arcybiskupie Metropolicie Katowickim

    dodane 23.01.2014 08:41

    Publikujemy dokument Rady Społecznej przy Arcybiskupie Metropolicie Katowickim.

    „Głos z Górnego Śląska” jest pierwszym dokumentem Rady Społecznej przy Arcybiskupie Metropolicie Katowickim. Dokument jest próbą refleksji nad teraźniejszością i przyszłością naszego regionu, wydobywając przy tym różnorodność tradycji, kultury, doświadczeń życiowych i zawodowych.

    Przesłaniem dokumentu jest oczekiwanie od kręgów władzy decydujących o sprawach publicznych respektowania specyfiki historycznej i kulturowej Górnego Śląska. Oczekujemy także od społeczności i elit naszego regionu, aby w kształtowaniu przyszłości czerpały siłę i mądrość z własnego dziedzictwa i tożsamości.

    Niniejszy dokument został przekazany Prezydentowi RP, Panu Bronisławowi Komorowskiemu w grudniu 2012 roku. W jego upublicznieniu mamy nadzieję na uruchomienie dialogu o przyszłości Górnego Śląska, jako regionu - naszej wspólnej Małej Ojczyzny (rada.spoleczna@archidiecezja.katowice.pl).

    Nie dopuśćmy do tego, aby powiedzenie Finis Silesiae odnosiło się do tego wszystkiego, co związane jest z Silesia Superior.

     

    1. Warunki ustrojowo-instytucjonalne

    Dla refleksji społecznej nad Górnym Śląskiem, jego tożsamością kulturową, spójnością terytorialną i budowaniem przyszłości, ważny jest kontekst ustrojowy i organizacja terytorialna Państwa.

    1.1. W okresie II Rzeczpospolitej część Górnego Śląska miała status województwa autonomicznego. Chociaż losy górnośląskiej autonomii wyglądały różnie, szczególnie
    w okresie rządów Sanacji, to jednak wspomnienie autonomii ówczesnego województwa śląskiego jest nadal obecne w świadomości mieszkańców regionu i bywa często przywoływane w dyskusjach nad jego współczesnymi problemami. Może też być łatwo wykorzystane w doraźnych celach politycznych. Całkowitym odejściem od autonomicznego statusu województwa śląskiego z okresu II Rzeczpospolitej było w latach 1945-1950 utworzenie województwa śląskiego w granicach historycznego i kulturowego Górnego Śląska, obejmującego polskie województwo śląskie z lat 1922-1939 i niemiecką rejencję opolską.

    1.2. Źródłem dezintegracji społeczno-kulturowej, gospodarczej i terytorialnej Górnego Śląska stał się ustrój administracji państwowej i podział terytorialny Państwa z roku 1950, który powołał na terytorium kulturowego Górnego Śląska oddzielne województwa opolskie
    i katowickie (do którego włączone zostały tereny zachodniej Małopolski). Proces ten został wzmocniony po 1975 roku. Reformy wprowadzone po przełomie 1989 roku przyniosły utworzenie rządowo-samorządowych województw i rozpoczęły proces upodmiotowienia społeczności lokalnych i regionalnych.

    1.3. Wraz z odzyskaną wolnością na Górnym Śląsku zrodziły się społeczne ruchy regionalne
    i zaczął umacniać się sektor obywatelski. Odżyła nadzieja i uzasadnione oczekiwanie na powołanie do życia spójnego kulturowo i terytorialnie oraz silnego ekonomicznie regionu samorządowego. Pod tym względem reforma samorządowa 1998 roku nie spełniła jednak nadziei i oczekiwań wielu środowisk lokalnych. W powszechnej opinii reformy samorządowe nie zostały jeszcze zakończone. To, co podzielono podczas tzw. władzy ludowej, pozostało podzielone. Obecne województwo śląskie jest tylko po części górnośląskim, a województwo opolskie utrzymało starą nazwę. Sytuacja ta jest źródłem frustracji społecznej, podskórnych napięć i gorących dyskusji na forach internetowych, blokuje procesy rozwoju, redukując poziom kapitału społecznego.

    1.4. Współcześnie, spośród różnych organizacji terytorialnych istniejących na Górnym Śląsku, najbardziej zbieżna z jego historycznym i kulturowym terytorium jest, utworzona 1992 roku w ramach nowej organizacji terytorialnej Kościoła Katolickiego w Polsce, Metropolia (Prowincja) Katowicka obejmująca Archidiecezję Katowicką, Diecezję Gliwicką
    i Diecezję Opolską. Stanowi ona potencjalnie pewną płaszczyznę do dialogu różnych środowisk zaangażowanych w życie społeczne, formułowania stanowisk w ważnych sprawach związanych z teraźniejszością i przyszłością całego Górnego Śląska ponad granicami administracyjnymi. Spośród nich warto zwrócić szczególną uwagę na takie nowe zjawiska i złożone procesy, jak aktywność obywatelska, kondycja społeczno-demograficzna, sytuacja ludzi młodych, przyspieszony proces starzenia się społeczeństwa, migracje wewnątrz kraju i emigracja poza jego granice, budowanie nowej gospodarki, procesy suburbanizacji
    i metropolizacji. Dotyczy to także w podstawowym zakresie tożsamości regionalnej
    i śląskiego języka regionalnego oraz edukacji dla rozwoju i edukacji regionalnej.

    *****

    W regionalnym gąszczu trudnych i nierozwiązanych spraw warto przestrzec przed rozgrywaniem przyszłości podzielonego administracyjnie Górnego Śląska używając jako stawki przetargowej śląskich wartości i śląskiej tożsamości. W rozwijaniu samorządności terytorialnej warto wykorzystać możliwości zindywidualizowanych rozwiązań, respektujących specyfikę historyczną i kulturową poszczególnych regionów Polski.

    «« | « | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | » | »»
    oceń artykuł

    Zobacz także

    • svatopluk
      24.01.2014 10:13
      Do "warszawki" wysłano już ponad rok temu. Jaka reakcja? Ano tradycyjnie warszawska. Mają jak już od 90 lat Górny Śląsk w głębokim poważaniu. A Górny Śląsk tak dużo dał RP.
    • svatopluk
      24.01.2014 10:32
      "obejmującego polskie województwo śląskie z lat 1922-1939 i niemiecką rejencję opolską"

      Małe erratum: Rejencja Opolska została przemianowana na Prowincję Górnośląską w roku 1919. Po podziale Górnego Śląska część która pozostała w Niemczech nosiła tą nazwę do roku 1938. W czasach wojny nazwy i granice się często zmieniały i nie są punktem odniesienia. Summa sumarum Rejencja Opolska to teren pruskiego Górnego Śląska przed podziałem wraz z późniejszym polskim woj. śląskim.
    • KRM
      26.01.2014 16:37
      Co P.T. Autorzy mają na myśli pisząc iż nie ma powrotu do przeszłości?
      Jaki właściwie jest pogląd Rady Społecznej na temat autonomii / regionalizacji? Czy jest to pomysł z gruntu zły, a w związku z tym należałoby go porzucić i rozwijać Górny Śląsk na zasadach unikatowości / specyfiki? Co konkretnie miałyby one oznaczać?
      Czy też autonomia / regionalizacja jest zdaniem Rady Społecznej rozwiązaniem w istocie rzeczy dobrym, a jedynie ukazanym w krzywym zwierciadle w ferworze codziennej politycznej zwady?

      Jak rozumieć tę kwestię? Czy ktoś z czcigodnych Autorów zechce podjąć dyskusję (udzielić dodatkowych objaśnień) na tych łamach?
    • KRM
      26.01.2014 16:52
      Rada Społeczna zdaje się niezbyt przychylnie oceniać obecny administracyjny podział historycznego i kulturowego Górnego Śląska na województwo śląskie (wcześniej katowickie) i opolskie.
      Czy czcigodni Autorzy "Głosu z Górnego Śląska" wzięli w tej kwestii pod uwagę stanowisko mieszańców Opolszczyzny, którzy raczej nie palą się do pomysłu wspólnej jednostki administracyjnej (województwa) z Katowicami, Gliwicami itd. Dość przypomnieć rolę jaką odegrał abp A. Nossol w utrzymaniu województwa opolskiego w ramach reformy administracyjnej z roku 1998 oraz ocenę jaką tej roli swojego poprzednika wystawił obecny biskup opolski A. Czaja.

      Jak rozumieć tę kwestię? Czy ktoś z czcigodnych Autorów zechce podjąć dyskusję (udzielić dodatkowych objaśnień) na tych łamach?

    Komentowanie dostępne jest tylko dla .

    Reklama

    Zapisane na później

    Pobieranie listy

    Reklama

    przewiń w dół