Nowy Numer 38/2019 Archiwum

Królowie w podróży przez czas

Scena z monarchami oddającymi cześć Dzieciątku Jezus na trwałe weszła do kanonu dzieł sztuki sakralnej. Przykładów nie brak również w diecezji gliwickiej.

Kim są ci trzej...?

W Biblii jedyną informację o zagadkowych wędrowcach podał św. Mateusz (2,1-12). Opowiadanie ma zasadnicze znaczenie teologiczne. Ukazuje, że Jezus od momentu urodzenia jest zapowiedzianym Mesjaszem i że Jego misja jest uniwersalna, ogólnoświatowa. Pokłon mędrców jest symboliczną zapowiedzią uznania przez świat pogański w Jezusie Boskiego pomazańca i władcy wszystkich narodów. Ewangelista nie podał liczby mędrców. Wczesne przedstawienia, np. malowidła w katakumbach rzymskich, przedstawiają ich dwóch, czterech lub sześciu; u Syryjczyków i Ormian występuje ich nawet dwanaście! Stopniowo jednak wykształcił się typ wizerunku trzech mędrców, co wiąże się z podaną w Ewangelii liczbą darów. Znaczenie miała też symbolika liczby 3, oznaczająca doskonałość.

Temat Trzech Króli zainspirował mnóstwo plastycznych interpretacji. W zależności od epoki przedstawiano ich jako ludzi Wschodu w barwnych, często perskich szatach, niekiedy w postaci skromnych wędrowców, a najczęściej jako królów (korony pojawiają się ok. X wieku), w pełnych przepychu strojach, otoczonych orszakiem. W chrześcijańskiej tradycji stali się oni „primitia gentium”, tzn. pierwszymi spośród pogan, którzy rozpoznali Pana i oddali Mu cześć. Wraz z rozwojem kultu znaczenie postaci nabierało głębi. Dopatrywano się w nich symbolu trzech „pierwotnych ras” ziemi, wywodzących się od synów Noego; trzech kontynentów: Europy, Azji i Afryki; trzech stanów ówczesnego świata (kapłanów, wojowników, wytwórców), trzech momentów ludzkiej egzystencji (młodości, dojrzałości, starości), wreszcie – trzech aspektów czasu: przeszłości, teraźniejszości przyszłości.

Około VIII wieku królowie otrzymali imiona: perskie Kacper, od gizbar: dostojny, wspaniały; hebrajskie Melchior (Melek or: „Bóg jest moją światłością”) i semickie Baltazar (Beltszassar: „niech Bel (bóstwo) chroni króla”). Najczęściej Kacper jest przedstawiany jako ofiarujący mirrę Afrykanin, Melchior jako dający złoto Europejczyk, a Baltazar jako król azjatycki przynoszący kadzidło.

Współczesne orszaki

W diecezji gliwickiej bliższe naszym czasom przedstawienie hołdu Trzech Króli znajdziemy w kościele Świętej Rodziny w Bytomiu-Bobrku. Monarchowie są tu wmieszani w tłum adorujący Dzieciątko na witrażu Bożego Narodzenia. Eksponowana w poprzednich wiekach odrębność sceny ustępuje ogólnej radości z narodzin Zbawiciela. Ale taka wydaje się być rola symbolicznych królów: z czasem dać się otoczyć tłumowi „wszystkich narodów”. Im tylko przypadła w udziale rola bycia pierwszymi w pochodzie wszystkich pokoleń, zmierzającego aż do dnia, gdy „przyjdą wszystkie narody i padną na twarz” przed Panem. • Autorka jest konserwatorem zabytków diecezji gliwickiej

« 1 2 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL